Μετά την συμφωνία της Συνόδου κορυφής, η Ελλάδα μπαίνει σε ένα καθεστώς οικονομικής κατοχής, η οποία θα βασίζεται στην λιτότητα. Η ελληνική κυβέρνηση επέστρεψε με «δάφνες νικητών» από τις Βρυξέλλες, θεωρώντας απόλυτα πετυχημένη την συμφωνία. Μάλιστα, διατείνεται πως ο μόνος δρόμος για έξοδο από την κρίση, περνάει μέσα από την λιτότητα και την τρόικα. Ωστόσο, η ιστορία έρχεται για να ανατρέψει όλες αυτές τις πεποιθήσεις.
Το 1929 ξέσπασε στην Αμερική μια βαθύτατη οικονομική κρίση άνευ προηγουμένου. Η απληστία των τραπεζιτών και της «wall street» , σε συνδυασμό με την αυστηρή δημοσιονομική πειθαρχία που επιβαλλόταν από την κυβέρνηση Χούβερ(1929-1933) οδήγησαν την οικονομία των ΗΠΑ σε κατάρρευση.
Στις 11 Ιουλίου του 1932 ο Φράνκλιν Ρούζβελτ έλαβε το χρίσμα του υποψηφίου των Δημοκρατικών για τις προεδρικές εκλογές του 1933. Σε ομιλία του την ίδια μέρα, έδωσε το σύνθημα για στροφή 180ο στην οικονομική πολιτική της χώρας, λέγοντας τα εξής: «Σε όλο το Έθνος, άνδρες και γυναίκες, ξεχασμένοι από την πολιτική φιλοσοφία της κυβέρνησης, αναζητούν από εμάς καθοδήγηση και δικαιότερες ευκαιρίες στη διανομή του εθνικού πλούτου... Δεσμεύομαι για μια νέα συμφωνία με τον αμερικανικό λαό»
http://www.youtube.com/watch?v=XbVcHmdIFyc&feature=related
Αυτή η νέα συμφωνία έγινε γνωστή με τον όρο «New deal» και εφαρμόστηκε σε δύο περιόδους , η πρώτη το 1933 , η οποία έμεινε στην ιστορία ως «η φάση των εκατό ημερών» και η δεύτερη το 1934-1936. Στην ιστορική του ομιλία κατά την ανάληψη της προεδρίας των ΗΠΑ στις 4 Μαρτίου του 1933 είχε πει τα εξής: «Θα αντέξουμε όπως αντέξαμε σε κάθε δοκιμασία, θα αναγεννηθούμε και θα δημιουργήσουμε… Το μόνο πράγμα που πρέπει να φοβόμαστε, είναι ο ίδιος ο φόβος… Τα δεινά που υφιστάμεθα δεν οφείλονται σε κάποια θεμελιώδη έλλειψη. Δεν μας έπληξε επιδημία πανώλης ή σμήνος ακριδών. Η φύση μάς προσφέρει πάντα τους καρπούς της και η ανθρώπινη εργασία τους πολλαπλασιάζει. Η αφθονία βρίσκεται στο κατώφλι μας, αλλά η γενναιόδωρη διανομή της ακυρώνεται προτού καλά καλά αντικρίσουμε τη σοδειά του μόχθου μας.
http://www.youtube.com/watch?v=aVZijG4WSOw
Ο βασικός λόγος βρίσκεται στο γεγονός ότι οι άρχοντες του χρήματος απέτυχαν, με τη στενοκεφαλιά και την ανικανότητά τους. Οι πρακτικές της αναίσχυντης τοκογλυφίας στέκονται καταδικασμένες στο δικαστήριο της κοινής γνώμης… Οι χρηματιστές εκδιώχθηκαν από τις υψηλές θέσεις τους στον ναό του πολιτισμού μας… Το μέτρο της ανόρθωσης θα είναι να ακολουθήσουμε κοινωνικές αρχές υψηλότερες από το στενό, χρηματικό κέρδος». Με λίγα λόγια, ο Ρούζβελτ κήρυξε έναν « πόλεμο» εναντίον του χρηματιστικού κεφαλαίου και «επένδυσε» στην στήριξη και ανασύνταξη του εργατικού δυναμικού.
Αναδιαμόρφωσε την αμερικανική οικονομία με μια σειρά νέων μέτρων, με βασικό άξονα τον θεσμικό περιορισμό του τραπεζικού συστήματος. Κλείνει προσωρινά τις τράπεζες, μέχρι ότου να ψηφιστεί ο νέος νόμος. Ο νέος νόμος προβλέπει ένα τραπεζικό σύστημα υπό δημόσια επίβλεψη και χρηματοδότηση, ενισχύοντας τις συγχωνεύσεις των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων (4.000 τράπεζες είχαν κλείσει ή συγχωνευτεί ως το τέλος του 1933).Θεσπίζει μέτρα προκειμένου να διασφαλιστούν οι καταθέσεις των πολιτών και να αποπληρωθούν τα δάνειά.
Παράλληλα, καταργεί το «χρυσό κανόνα», δηλαδή την χρήση του χρυσού με ανταλλακτική αξία, και υποχρεώνει τους κατόχους του να το ανταλλάξουν με δολάρια, με αποτέλεσμα να πέσει η τιμή των αμερικανικών επιτοκίων και να κάνει το δολάρια πιο ανταγωνιστικό.
Επίσης, ενισχύει τον συνδικαλισμό, καθορίζει ανώτατο και κατώτατο μισθό, δημιουργεί ενιαίο συνταξιοδοτικό και ασφαλιστικό σύστημα, πλέγμα προστασίας ανέργων και θεσπίζει παροχές προς όφελος των αδύναμων κοινωνικών στρωμάτων.
Επίσης, ο Ρούζβελτ πίστευε ότι η οικονομία θα ανακάμψει μόνο όταν ανακάμψει και η γεωργία. Γι’ αυτό τον λόγο, πολλά κρατικά προγράμματα είχαν ως στόχο την γεωργία. Πιο συγκεκριμένα, έβαλε όριο στην παραγωγή αγροτικών προϊόντων, προκειμένου να αυξηθούν οι τιμές των παραγωγών και το εισόδημα των αγροτών κατ’ επέκταση.
Δημιούργησε, ακόμα, προγράμματα δημόσιων επενδύσεων για να καταπολεμήσει την ανεργία και ενίσχυσε τους συνεταιρισμούς για να «πολεμήσει» τις μεγάλες επιχειρήσεις.Υιοθέτησε δηλαδή μια αναπτυξιακή πολιτική βασισμένη στην εργατική τάξη προκειμένου να «κινηθεί» το χρήμα. Παράλληλα, επεδίωξε σχέσεις καλής γειτνίασης με τις χώρες της Λατινικής Αμερικής, υπογράφοντας κερδοφόρες εμπορικές συμφωνίες.
Όλα αυτά φυσικά, βρήκαν αντίκρισμα στην κοινωνία που τον επιβράβευσε εκλέγοντας τον για τρεις συνεχόμενες φορές (εκλογές: 1933,1937,1941). Με την πολιτική του κατέφερε να χτίσει τα θεμέλια για μια ισχυρή οικονομικά και πολιτικά Αμερική, που αναδύθηκε σε παγκόσμια δύναμη τον 20ο αιώνα.
Τελικά, η λιτότητα και οι περικοπές δεν αποτελούν το μοναδικό δρόμο για έξοδο από την κρίση, όπως μας αποδεικνύει η ιστορία. Οι πολιτικοί εντέλει, έχουν την δύναμη να επιλέγουν κάθε φορά την κατεύθυνση που πρέπει να πάρει η χώρα. Ωστόσο, ο καλός από τον κακό πολιτικό διαχωρίζεται από το αποτέλεσμα αυτών των κατευθύνσεων. Το ότι οι πολιτικοί μας είναι κακοί είναι αυταπόδεικτο.
Το θέμα είναι όμως το εξής: Είναι εγκληματικά αδαείς για τα όσα έκαναν ή απλά μεθόδευσαν την υιοθέτηση αυτής της πολιτικής από δόλο;;;
Γεράσιμος Χιόνης
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου